[content goes here]

analiza elementów homoerotycznego pożądania w dziełach MM na przykładzie Józinka

Posted on: October 29, 2014

(w oparciu o analizę treści Melomanki, Kury i Dzidki stąd)

Zespół Melomanka et al.(1) bardzo słusznie zwracają uwagę na zasadniczą dziwność postaci dziewięcioletniego Józinka w jednej z powieści MM, na przemian łącząc tę dziwność z nachalnym wyrażaniem przez Józinka dość osobliwych poglądów (pięćdziesięcioletniej, heteroseksualnej) autorki lub też przypisując ją wychowaniu chłopca w konserwatywnej rodzinie, w której przeważa pogardliwe podejście do czynności tradycyjnie uznawanych za kobiece (m.in. “gadanie”, “paplanie”, “strojenie się”, ale też czynności typowo domowe, jak sprzątanie, gotowanie, troska o zdrowie członków rodziny, troska o spożywanie przez nich właściwych posiłków) z jednoczesnym podziałem ról płciowych w obrębie rodziny według schematu nieobecny ojciec – cierpiąca, bezradna matka i sprowadzeniem aktywności kobiet poza domem do kilku podstawowych zawodów (nauczycielka, korektorka, zawody związane z teatrem i sztuką).

Myślę jednak, że dziwność Józinka można jednak bardziej produktywnie interpretować poprzez odwołanie się do teorii queer. Szereg zachowań, takich jak agresja (wobec kobiet i uznawanych za “nie dość męskich” mężczyzn), koncentrowanie się na szczegółach męskiego ciała, ale za to na szczegółach kobiecego ubioru i makijażu (można ewentualnie odwoływać się do heteroseksizmu i stereotypowego myślenia autorki, która zapewne gejów uważa za zajmujących się modą etc., tak jak czarny muzyk jest dla niej “wyluzowany” i ciągle mówi “yeah”) i nieustanna wrogość wobec kuzyna, którego cielesność, fizyczna “miękkość” i pewien androgyniczny urok wzbudzają pożądanie i idące z nim w parze obrzydzenie pożądającym, sprzeciwiającym się patriarchalnemu paradygmatowi męskości samym sobą. Fiksacja na przemocowej męskości jest dopuszczalną, w przeciwieństwie do innych, formą fascynacji homoerotycznej w obrębie heteroseksistowskiego społeczeństwa patriarchalnego, co dobrze ilustruje stosunek rodziny Józinka do jego aktów agresji wobec kuzyna (i najrozmaitszych innych osób), które nie wzbudzają niepokoju, tak jak wzbudzałoby z pewnością wyrażanie wprost fascynacji osobą delikatnego, bladego kuzyna-intelektualisty.

Interpretując zachowanie Józinka z takiej perspektywy, logiczne staje się też jego zakochanie w ciężko chorej (a więc też “innej”, “dziwacznej”, co Józinek musi wyczuwać i kojarzyć ze swoją własną alienacją) i znacznie starszej dziewczynce – idealnym, bo oddalonym i z całą pewnością niedostępnym obiektem pożądania. Maskując swoje prawdziwe pragnienia w ten sposób, Józinek może spokojnie oddawać się kontemplacji męskiej cielesności swojego kuzyna, nawet jeśli będzie to miało miejsce w tych krótkich chwilach, kiedy może go dotknąć, okładając pięściami.

***

[on a more serious note: fascynuje mnie opisywanie naukowców w prozie MM: jakby zupełnie nie wiedziała, czym się zajmują, zwłaszcza humaniści. nawet najbardziej zapóźnieni metodologicznie filologowie klasycznie nie łażą naokoło, cytując sentencje łacińskie i polecając dzieciom i wnukom czytanie Seneki – zamiast tego raczej dokonują jego, uwaga, krytycznej recepcji – na tle epoki, na tle podobnych tekstów, etc etc. w ogóle sprawa książek, które MM każe czytać swoim bohaterom i które mają z nich robić wielkich erudytów – w większości to nudna klasyka i nudny realizm z przełomu XIX/XX wieku, większość ludzi albo przeczyta do końca liceum, albo nie przeczyta wcale, bo też to nie są wcale dobre książki – i mogę się tylko ze współczuciem pochylić nad kimś, dla kogo szczytem osiągnięć literackich są Sienkiewicz, siostry Bronte (NB: czytane właśnie zupełnie dosłownie i bezkrytycznie – płakać się chce!) czy Jane Austen.]

[a te okropne fragmenty z MM to materiał na wiele tygodni prokrastynacji między książkami a ugaryckim, doskonale]

(1) Melomankę przyjęłam za główną autorkę, jako że w porządku niealfabetycznym wystąpiła na pierwszym miejscu, jeśli się mylę i tylko przez przypadek tak wyszło, to bardzo przepraszam!

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: