[content goes here]

Dzienniczek z lektury Hamao Shirou, odcinek pierwszy (bo K. mówiła, że lubi seriale)

Posted on: December 23, 2015

Hamao Shirou, Satsujinki

[Spoilery dotyczące książki, której nigdy nie przeczytacie, jeśli nie umiecie japońskiego i pewnie jakiejś klasyki zachodniego kryminału sprzed 80-120 lat]

“Satsujinki” (“Morderca” albo “Morderczyni”) to napisana w 1931 (o ile nie mylę się w przeliczaniu kalendarzy) książka Hamao Shirou. W gruncie rzeczy nie wiem, jak w tym czasie wyglądał świat kryminałów na Zachodzie, ale w Japonii powieści detektywistyczne od kilku lat osiągały szczyty popularności, a w tle toczyła się dyskusja o konwencjach, ograniczeniach i zasadach rządzących gatunkiem. Motywy w japońskich powieściach detektywistycznych od samego Edogawy Ranpo po najróżniejszych pomniejszych autorów bardzo często zapożyczane były z produkowanych miejscowo albo masowo tłumaczonych z języków zachodnich książek kryminologicznych czy lepiej “kryminologicznych” (na przykład Lombroso czy von Krafft-Ebing) i sensacyjnych opowieści o prawdziwych przestępstwach (w samym “Satsujinki” wymienieni są chociażby Constance Kent i George Smith). Sprawcy niezliczonych morderstw i kradzieży opisywanych na stronach takich czasopism jak “Kingu” czy “Shinseinen” najczęściej rekrutowali się spośród różnych klas osób niepożądanych: “dewiantów” w rodzaju homoseksualistów, nimfomanek, sadomasochistów i sadomasochistek etc., nieślubnych synów i córek, adoptowanych dzieci z wrodzonymi skłonnościami do zbrodni, odziedziczonymi po “prawdziwych” rodzicach, i tak zwane wtedy (na szczęście teraz już nie) “mieszańce”, czyli osoby pochodzące ze związków między osobami różnych ras. Dyskusje dotyczące powieści detektywistycznej skupiały się także na tym, jaki sens ma pisanie w taki właśnie a nie inny sposób, poprzez chociażby uciekanie od problemów związanych z tworzeniem skomplikowanej zagadki w rejony rozmaitych patologii. Nie bez znaczenia była też erotyzacja kobiecego ciała w różnych konfiguracjach powieści detektywistycznej: jako femme fatale uwodzącej detektywa, a w ukryciu dążącej do jego upadku, jako drżącej i bezradnej ofiary, prześladowanej przez niewidzialnego i wszechobecnego (przyszłego) sprawcę, a wreszcie jako ułożonego w wabiącej widza lub czytelnika trupa. Z tym wszystkim wiązały się oczywiście zupełnie pseudonaukowe z obecnego punktu widzenia rozprawy o naturze przestępczości u kobiet, takie jak twierdzenia, że Takahashi Oden, skazana na śmierć w 1879 za zabójstwo zamożnego kupca, miała niezwykle wielką łechtaczkę, przypominającą z wyglądu penis, co miałoby rzekomo wyjaśniać jej przestępcze skłonności.

Do tych wszystkich dyskusji nawiązuje, często krytycznie (chociaż jest to rodzaj krytyki, który często z bardziej naszego punktu widzenia powoduje nierzadko jeszcze większe problemy) Hamao w swojej powieści. Nie jest on w żadnym razie autorem wybitnym, więc z góry wiadomo, że udało mu się pokonać całkowicie – czy właściwie nawet częściowo – uprzedzenia typowe dla jego epoki, ale to nie szkodzi. Dzięki temu lektura jest jeszcze ciekawsza.

Tyle tytułem wstępu.

[Bardzo ciekawą książkę o najstarszych japońskich kryminałach napisała Sari Kawana – Murder Most Modern – jeśli ktoś ma chwilkę, bardzo polecam!]

Rozdział 1

Ekspozycja: pojawia się detektyw Fujieda Shintarou, od początku opisany przez autora jako mizogin (to ważne!). Fujieda ma około czterdziestu lat, jest kawalerem i mieszka z matką. Pojawia się Akikawa Hiroko, która zaniepokojona tajemniczymi listami w kopertach z trójkątną, czerwoną pieczątką, które otrzymuje jej ojciec, a potem z kolei jego niepokojącym zachowaniem, szuka pomocy u znanego prywatnego detektywa. Ogawa, będący Watsonem Fujiedy, poświęca opisowi Hiroko około strony. Fujieda mówi, że piękne kobiety zawsze kłamią.

Rozdział 2

Pierwsze morderstwo. Matka Hiroko, jej dwóch sióstr i brata zostaje otruta. Rodzina Akikawa jest “dziwna”. Między sypialnią Tokuko a jej męża są drzwi, które ta pierwsza co noc zamyka na klucz. W noc morderstwa Sadako, średnia córka, i jej narzeczony, Date Masao (adoptowany przez pana domu), kłócą się z Tokuko, która jest przeciwna ich małżeństwu. Fujieda podejrzewa Hiroko i służącą.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: